กฎของคราเมอร์ Cramer's rule เมทริกซ์ ดีเทอร์มิแนนต์ การแก้ระบบสมการเชิงเส้น การหาดีเทอร์มิแนนท์
คลิปสอนการแก้ระบบสมการเชิงเส้นด้วยกฎของคราเมอร์ (Cramer's rule) ภาษาไทย: หาดีเทอร์มิแนนต์หลัก Δ (เดลตา) ของเมทริกซ์สัมประสิทธิ์ แทนคอลัมน์ของตัวแปรด้วยค่าคงที่ทางขวาเพื่อหา Δx Δy Δz แล้วได้ x = Δx/Δ, y = Δy/Δ, z = Δz/Δ โดยมีเงื่อนไขสำคัญว่า Δ ต้องไม่เท่ากับศูนย์ วิธีนี้ใช้จริงในการวิเคราะห์วงจรไฟฟ้า ฟิสิกส์ และกลศาสตร์วิศวกรรม ทำไว้ทบทวนสำหรับนักศึกษาวิศวกรรมไฟฟ้าชั้นปีที่ 2 สอนโดยอาจารย์มด (ธีรวุฒิ แสวงบุญ) ช่อง Mod's Engineering Mathematics
สรุปสูตรอ่านประกอบคลิป
สำหรับระบบ ที่มีจำนวนสมการเท่ากับจำนวนตัวแปร ให้ และ คือดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์ที่ได้จากการแทนคอลัมน์ที่ ของ ด้วย
- เขียนเมทริกซ์สัมประสิทธิ์ แล้วหาดีเทอร์มิแนนต์หลัก
- ตรวจว่า ถ้าเป็นศูนย์ ระบบไม่มีคำตอบเดียว หยุดใช้วิธีนี้
- แทนคอลัมน์ของ ด้วยค่าคงที่ทางขวา หา แล้วทำซ้ำกับ ,
- หาร: , , แล้วแทนกลับเพื่อตรวจคำตอบ
ตัวอย่างฝึกเพิ่ม 2×2
แก้ระบบ และ
ตรวจ: และ ถูกต้องทั้งสองสมการ
เรียนต่อจากคลิปนี้
คำถามที่พบบ่อย
กฎของคราเมอร์ใช้ได้เมื่อไร?
ใช้ได้เมื่อจำนวนสมการเท่ากับจำนวนตัวแปร (เมทริกซ์สัมประสิทธิ์เป็นเมทริกซ์จัตุรัส) และดีเทอร์มิแนนต์หลัก Δ ≠ 0 ถ้า Δ = 0 ระบบไม่มีคำตอบเดียว อาจไม่มีคำตอบหรือมีคำตอบมากมายไม่จำกัด ต้องใช้วิธีกำจัดตัวแปรแทน
Δx หาอย่างไร?
นำเมทริกซ์สัมประสิทธิ์มา แล้วแทนคอลัมน์ของ x ด้วยคอลัมน์ค่าคงที่ทางขวาของเครื่องหมายเท่ากับ จากนั้นหาดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์ใหม่นี้ ทำแบบเดียวกันกับ Δy และ Δz โดยแทนคอลัมน์ของตัวแปรนั้น
วิศวกรไฟฟ้าใช้กฎของคราเมอร์ทำอะไร?
ใช้แก้สมการกระแสเมช (mesh analysis) และแรงดันโนด (nodal analysis) ของวงจร ทั้งวงจร DC และวงจร AC ที่สัมประสิทธิ์เป็นจำนวนเชิงซ้อน และใช้หาฟังก์ชันถ่ายโอนในโดเมน s ซึ่งต้องการผลลัพธ์เป็นสูตร


