พิมพ์คำที่ต้องการค้นหา ทั้งภาษาไทยและอังกฤษ
  1. หน้าแรก
  2. คลังความรู้
  3. PLC
  4. ควบคุมมอเตอร์ด้วย PLC

// บทที่ 22.6 · PLC · Motor Control with a PLC

ควบคุมมอเตอร์ด้วย PLC: DOL กลับทางหมุน สตาร์-เดลต้า รายการ I/O การต่อสาย อินเตอร์ล็อกฮาร์ดไวร์ และการตรวจสอบป้อนกลับคอนแทกเตอร์

เมื่อย้ายลอจิกจากตู้รีเลย์มาไว้ใน PLC สิ่งที่ได้คือความยืดหยุ่น การแสดงสถานะ และการตรวจจับความผิดปกติ แต่สิ่งที่ต้องไม่เสียไปคือความปลอดภัยของวงจรเดิม หน้านี้แบ่งชัดเจนว่าอะไรอยู่ในซอฟต์แวร์ อะไรต้องอยู่ในฮาร์ดแวร์ และให้โปรแกรมที่ใช้ได้จริงสำหรับวงจรมอเตอร์ทั้งสามแบบ

เขียนโดย อาจารย์มดอัปเดต
สรุปใน 30 วินาที
  • คงไว้ในฮาร์ดแวร์: หยุดฉุกเฉินผ่านรีเลย์เซฟตี้ · โอเวอร์โหลด 95-96 · อินเตอร์ล็อก NC + กลไก
  • PLC ทำ: ล็อกตัวเอง ลำดับ ไทเมอร์ ตรวจป้อนกลับ แจ้งเตือน นับชั่วโมง
  • ป้อนกลับ: Fault=TON(Cmd⊕FB, 0.5–2 s)\text{Fault} = \text{TON}(\text{Cmd} \oplus \text{FB},\ 0.5\text{–}2\ \text{s})
  • สตาร์-เดลต้า: Y ก่อน → K1 → ครบเวลา → Y ปล่อย → ช่วงตาย → Δ

แบ่งหน้าที่: ฮาร์ดแวร์กับซอฟต์แวร์ พื้นฐาน

หน้าที่ที่ไหนเหตุผล
หยุดฉุกเฉินรีเลย์เซฟตี้/safety PLC ตัดไฟคอยล์ + PLC อ่านสถานะต้องทำงานแม้ PLC มาตรฐานเสียหรือถูกแก้โปรแกรม
โอเวอร์โหลด95-96 อนุกรมคอยล์ + 97-98 เข้า PLCตัดได้แม้ PLC ค้าง และแสดงสาเหตุได้
อินเตอร์ล็อกกันลัดวงจรNC ช่วย + กลไก + ในโปรแกรมเอาต์พุตทรานซิสเตอร์ลัดค้างหรือการ force ต้องไม่ทำให้ลัดวงจร
ล็อกตัวเอง ลำดับ ไทเมอร์โปรแกรมแก้ไขง่าย ตั้งค่าจาก HMI
ตรวจคอนแทกเตอร์ค้าง/ไม่ดูดโปรแกรม + หน้าสัมผัสป้อนกลับตรวจได้เฉพาะเมื่อมีสมองกล

DOL ด้วย PLC และการตรวจป้อนกลับ พื้นฐาน

แอดเดรสอุปกรณ์ชนิด
I0.0-S0 STOPNC (1 = ปกติ)
I0.1-S1 STARTNO
I0.2-F2 97-98 หรือ 95-96 ช่วยNC (1 = ปกติ)
I0.3-K1 13-14 ป้อนกลับNO
Q0.0-K1 คอยล์ (ผ่าน 95-96)รีเลย์หรือรีเลย์ต่อกลาง
Q0.1 / Q0.2ไฟเดิน / ไฟผิดปกติ—

M1 Run command คำสั่งเดิน

Cmd=I0.0⋅I0.2⋅Fault‾⋅(I0.1+Cmd)\text{Cmd} = I0.0\cdot I0.2\cdot\overline{\text{Fault}}\cdot(I0.1 + \text{Cmd})

M2 Feedback discrepancy ตรวจความไม่ตรงกันของป้อนกลับ

Fault←TON(Cmd⊕FB, tfb)tfb≈0.5–2 s\text{Fault} \leftarrow \text{TON}(\text{Cmd} \oplus \text{FB},\ t_{fb}) \qquad t_{fb} \approx 0.5\text{–}2\ \text{s}

กรณีที่ M2 จับได้: สั่งแล้วไม่ดูด (ฟิวส์คอยล์ขาด คอยล์ขาด 95-96 เปิด) และไม่ได้สั่งแต่ยังดูด (หน้าสัมผัสเชื่อมติด เอาต์พุตค้าง) — กรณีหลังอันตราย ต้องแจ้งเตือนและตัดด้วยอุปกรณ์ต้นทาง

กลับทางหมุนด้วย PLC กลาง

M3 Software interlock อินเตอร์ล็อกในโปรแกรม

QF=S0‾ OL‾ (SF+QF) SR‾ QR‾ FBR‾QR=S0‾ OL‾ (SR+QR) SF‾ QF‾ FBF‾Q_F = \overline{S0}\,\overline{OL}\,(S_F + Q_F)\,\overline{S_R}\,\overline{Q_R}\,\overline{FB_R} \qquad Q_R = \overline{S0}\,\overline{OL}\,(S_R + Q_R)\,\overline{S_F}\,\overline{Q_F}\,\overline{FB_F}

เพิ่ม FB‾\overline{FB} ของอีกทิศ (ป้อนกลับจากคอนแทกเตอร์จริง) ทำให้โปรแกรมไม่สั่งทิศใหม่จนกว่าคอนแทกเตอร์เดิมปล่อยจริง และนิยมเพิ่มไทเมอร์หน่วงกลับทาง 0.5–2 s ให้มอเตอร์ชะลอ

สตาร์-เดลต้าด้วย PLC กลาง

PLC+24VI0.0-S0 STOP (NC)I0.1-S1 START (NO)I0.2-F2 95-96 (NC)I0.3-K1 13-14I0.4-K2 13-14I0.5-K3 13-14N (230 VAC)Q0.0-K1Q0.1-K3 21-22-K2 (Y)Q0.2-K2 21-22-K3 (Δ)อินเตอร์ล็อกในฮาร์ดแวร์ทำงานแม้ PLC เสียหรือถูก Forceป้อนกลับ K1/K2/K3 ทำให้ PLC ตรวจคอนแทกเตอร์ค้างก่อนสั่งขั้นต่อไป
รูป 1 · เอาต์พุตสั่งคอยล์ผ่านหน้าสัมผัส NC ของคอนแทกเตอร์ตรงข้าม (ฮาร์ดไวร์) · อินพุตรับปุ่ม โอเวอร์โหลด และป้อนกลับทั้งสามตัว

M4 Star–delta sequence ลำดับสตาร์-เดลต้าในโปรแกรม

KY=Run TY‾ KΔ‾K1=Run (KY+K1)KΔ=Run TON(TY, tdead) KY‾ FBY‾K_Y = \text{Run}\,\overline{T_Y}\,\overline{K_\Delta} \quad K_1 = \text{Run}\,(K_Y + K_1) \quad K_\Delta = \text{Run}\,\text{TON}(T_Y,\ t_{dead})\,\overline{K_Y}\,\overline{FB_Y}
(* Structured Text: star–delta with feedback check *)
Run := (PB_Start OR Run) AND PB_Stop_NC AND OL_NC AND NOT Fault;
TY(IN := Run, PT := T#6S);                         // เวลาช่วงสตาร์
KY    := Run AND NOT TY.Q AND NOT KD;              // K2 สตาร์
K1    := Run AND (FB_Y OR K1);                     // K1 หลัง เมื่อสตาร์ดูดจริง
TDead(IN := TY.Q AND NOT FB_Y, PT := T#80MS);    // รอ K2 ปล่อยจริงแล้วนับช่วงตาย
KD    := Run AND TDead.Q;                            // K3 เดลต้า
TChk(IN := (K1 XOR FB_1) OR (KY XOR FB_Y) OR (KD XOR FB_D), PT := T#1S);
IF TChk.Q OR (FB_Y AND FB_D) THEN Fault := TRUE; END_IF

สังเกต: ช่วงตายเริ่มนับเมื่อ ป้อนกลับ ของ K2 ยืนยันว่าปล่อยแล้ว ไม่ใช่เมื่อสั่งปล่อย — ป้องกันกรณีหน้าสัมผัส K2 ค้าง นี่คือสิ่งที่วงจรรีเลย์ธรรมดาทำไม่ได้ ซิมูเลเตอร์ด้านล่างเป็นรุ่นย่อที่ไม่มีป้อนกลับ

ตัวอย่าง M-1

ทดสอบลำดับในซิมูเลเตอร์และตอบคำถาม

  1. กด START: บันทึกลำดับที่ Q0.1 (Y) และ Q0.0 (K1) ติด — ทำไม Q0.1 ต้องติดก่อน? (เพื่อให้จุดสตาร์ต่อเสร็จก่อนจ่ายไฟเข้าขดลวด)

  2. ดูแถบ ET ของ T1 และ T2: ช่วงที่ Q0.1 ดับแต่ Q0.2 ยังไม่ติดยาวเท่าไร? (80 ms = PT ของ T2)

  3. แก้รัง Q0.1 ลบเงื่อนไข !Q0.2 แล้วโหลดใหม่ ระบบยังทำงานไหม และทำไมอินเตอร์ล็อกนี้ยังควรอยู่?

คำถามที่พบบ่อย

ใช้ PLC แล้วยังต้องมีหน้าสัมผัสช่วยอินเตอร์ล็อกในวงจรคอยล์อีกไหม?

ต้องมี อินเตอร์ล็อกที่ป้องกันลัดวงจร (K1/K2 กลับทาง K2/K3 สตาร์-เดลต้า) ต้องทำงานได้แม้ PLC เสีย เอาต์พุตทรานซิสเตอร์ลัดค้าง หรือมีคนสั่ง force บิต การใส่หน้าสัมผัส NC ของคอนแทกเตอร์ตรงข้ามอนุกรมกับคอยล์และอินเตอร์ล็อกทางกลจึงยังจำเป็น โปรแกรมเป็นชั้นเพิ่มเติม ไม่ใช่ชั้นเดียว

ต่อโอเวอร์โหลดเข้า PLC อย่างเดียวได้ไหม?

ทำได้ในทางเทคนิค แต่แนวปฏิบัติที่ดีคือให้ 95-96 อนุกรมกับคอยล์คอนแทกเตอร์โดยตรง (ตัดได้แม้ PLC ค้าง) และนำ 97-98 หรือหน้าสัมผัสช่วยเข้า PLC เพื่อแสดงสถานะและบันทึกเหตุการณ์

อาจารย์มด · ธีรวุฒิ แสวงบุญ
อาจารย์สาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้า มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี สมุทรปราการ · ดูโปรไฟล์