พิมพ์คำที่ต้องการค้นหา ทั้งภาษาไทยและอังกฤษ

  1. หน้าแรก
  2. คลังความรู้
  3. เวกเตอร์
  4. เครื่องมือระดับโลก

// เวกเตอร์ · ห้องแล็บ · World-class tools

เครื่องมือระดับโลกสำหรับเวกเตอร์ สนาม และวงจร AC

มหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วโลกสอนเวกเตอร์และไฟฟ้าด้วยซิมูเลชันชุดเดียวกัน: PhET จากมหาวิทยาลัยโคโลราโด GeoGebra สำหรับเรขาคณิตสามมิติ Falstad สำหรับวงจร และ MATLAB/Python สำหรับงานวิศวกรรม หน้านี้นำเครื่องมือเหล่านั้นมาไว้ในที่เดียว เปิดใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องติดตั้ง พร้อมบอกว่าแต่ละตัวเหมาะกับบทเรียนไหน และส่งเวกเตอร์จากสตูดิโอของเว็บนี้ไปคำนวณต่อได้

เขียนโดย อาจารย์มดอัปเดต

แผนที่เครื่องมือ: ใช้อะไรเมื่อไร

ในเว็บนี้ · ฟรี

สตูดิโอเวกเตอร์ 3D

วาด หมุนแกน ทิศทางโคไซน์ ผลรวม cross กรอบหมุน ส่งออก

เปิด →
ในเว็บนี้ · ฟรี

แล็บกลศาสตร์ · สนาม · AC

แล็บพร้อมวิธีคำนวณทีละขั้นและใบงาน ตรงกับสูตรในบทเรียน

เปิด →
PhET · CU Boulder · ฟรี

ซิมูเลชันฟิสิกส์

เวกเตอร์ สนามไฟฟ้า การเหนี่ยวนำ วงจร AC ต่อสายและวัดเหมือนแล็บจริง

ดูด้านล่าง ↓
GeoGebra · ฟรี

GeoGebra 3D Calculator

เรขาคณิตสามมิติระดับโลก วาดเวกเตอร์ ระนาบ และคำนวณ Dot/Cross

ดูด้านล่าง ↓
Falstad · ฟรี

Circuit Simulator

วงจรเคลื่อนไหวเห็นกระแสไหล สโคปในตัว ตัวอย่างวงจร AC จำนวนมาก

ดูด้านล่าง ↓
MATLAB · Octave · Python

เครื่องมือวิศวกรรม

คำนวณเมทริกซ์ แผนภาพเวกเตอร์ quiver3 และงานวิจัย

ดูด้านล่าง ↓

ซิมูเลชันภายนอกโหลดจากเว็บไซต์ของเจ้าของเมื่อกดปุ่มเท่านั้น (ไม่โหลดล่วงหน้า) ลิขสิทธิ์และเครดิตเป็นของผู้พัฒนาแต่ละราย

PhET Interactive Simulations (University of Colorado Boulder)

PhET คือซิมูเลชันการศึกษาที่ใช้มากที่สุดในโลก ผ่านงานวิจัยด้านการเรียนรู้มาอย่างยาวนาน ใช้คู่กับบทเรียนในเว็บนี้ดังนี้

Vector Addition — บวกเวกเตอร์ด้วยกราฟและองค์ประกอบ

ลากลูกศรบนตาราง ดูองค์ประกอบ x y มุม และผลรวมแบบหัวต่อหาง ใช้ประกอบ การบวกเวกเตอร์ และ แรงลัพธ์ ภารกิจ: สร้างแรง 600 N ที่ 0° กับ 400 N ที่ 50° แล้วตรวจว่าได้ R ≈ 910 N ที่ 19.7°

PhET · Vector Addition

บวกเวกเตอร์ด้วยการลาก ดูองค์ประกอบและมุม (โหมด Explore 1D, 2D, Lab)

หน้า PhET ↗© PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder

Charges and Fields — สนามไฟฟ้า ศักย์ และเส้นศักย์เท่า

วางประจุ ใช้เซนเซอร์วัดสนาม และวาดเส้นศักย์เท่าด้วยเครื่องมือวัดแรงดัน ใช้ประกอบ สนามไฟฟ้า และ แล็บสนาม ภารกิจ: สร้างไดโพลแล้ววัดว่าเส้นศักย์ 0 V อยู่ตรงกลางพอดี

PhET · Charges and Fields

ประจุ เวกเตอร์สนาม เครื่องวัดแรงดัน และเส้นศักย์เท่า

หน้า PhET ↗© PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder

Faraday's Electromagnetic Lab — แม่เหล็ก ขดลวด และการเหนี่ยวนำ

แม่เหล็กแท่ง เข็มทิศ ขดลวด หม้อแปลง และเครื่องกำเนิดไฟฟ้า เห็นที่มาของแรงดันไซน์จากขดลวดหมุน (ฟลักซ์ M6, ไซน์มาจากไหน)

PhET · Faraday's Electromagnetic Lab

แม่เหล็ก ขดลวด หม้อแปลง เครื่องกำเนิดไฟฟ้า

หน้า PhET ↗© PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder

Trig Tour — วงกลมหนึ่งหน่วยกับกราฟ sin cos

ลากมุมรอบวงกลมแล้วดูกราฟ sin cos tan เดินตาม เป็นภาพเดียวกับเฟสเซอร์หมุน ใช้ก่อนเรียน sin cos ในไฟฟ้า AC

PhET · Trig Tour

วงกลมหนึ่งหน่วย sin cos tan

หน้า PhET ↗© PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder

วงจรไฟฟ้ากระแสสลับ: ต่อสายจริง วัดจริง

PhET Circuit Construction Kit: AC

ลากแหล่งจ่าย AC ตัวต้านทาน ขดลวด ตัวเก็บประจุ ต่อสาย แล้ววัดด้วยโวลต์มิเตอร์ แอมมิเตอร์ และกราฟกระแส ภารกิจ: ต่อ RLC อนุกรม วัดแรงดันคร่อมแต่ละตัว แล้วตรวจว่าผลรวมขนาดมากกว่าแหล่งจ่าย (เทียบ Z-2)

PhET · Circuit Construction Kit: AC

ต่อวงจร AC ด้วย R L C แหล่งจ่าย มิเตอร์ และกราฟ

หน้า PhET ↗© PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder

Falstad Circuit Simulator (Paul Falstad)

ซิมูเลเตอร์วงจรที่วิศวกรและอาจารย์ทั่วโลกใช้ เห็นกระแสไหลเป็นจุดเคลื่อนที่ มีสโคปในตัว ตัวอย่างที่เปิดคือวงจร LRC ไปที่เมนู Circuits เพื่อเลือกวงจรกรอง เรโซแนนซ์ และวงจรกำลัง คลิกขวาที่ชิ้นส่วนเพื่อแก้ค่า แล้วเทียบกับ แล็บวงจร AC

Falstad · Circuit Simulator

วงจรเคลื่อนไหวพร้อมสโคป เริ่มที่วงจร LRC

falstad.com ↗© Paul Falstad · circuitjs

สนามไฟฟ้าสามมิติแบบเคลื่อนไหวจากผู้พัฒนาเดียวกัน: Falstad 3-D Electrostatic Field Simulation และ 2-D Electrostatic Fields (เปิดในแท็บใหม่)

GeoGebra 3D Calculator และ Desmos 3D

สำหรับเรขาคณิตสามมิติที่ซับซ้อน — ระนาบ เส้นตรงในอวกาศ ระยะทาง และการหมุน — GeoGebra 3D คือมาตรฐานโลกในห้องเรียนคณิตศาสตร์ ขั้นตอนใช้ร่วมกับเว็บนี้:

  1. วาดเวกเตอร์ใน สตูดิโอเวกเตอร์ แล้วเปิดแท็บ “ส่งออก” กดคัดลอกคำสั่ง GeoGebra
  2. เปิด GeoGebra 3D Calculator ↗ วางในช่อง Input ทีละบรรทัด
  3. คำนวณต่อด้วยคำสั่งด้านล่าง แล้วเทียบกับคำตอบของสตูดิโอ
ต้องการคำสั่ง GeoGebraเทียบสูตรในเว็บ
สร้างเวกเตอร์u = Vector((3, 4, 5))F
ขนาดและเวกเตอร์หนึ่งหน่วยLength(u), UnitVector(u)K2
Dot และ CrossDot(u, v), Cross(u, v)D, C
มุมระหว่างเวกเตอร์Angle(u, v)D
ระนาบตั้งฉากกับ n ผ่านจุด PPerpendicularPlane(P, n)C

ทางเลือก: Desmos 3D ↗ ใช้ง่ายบนแท็บเล็ต เหมาะวาดพื้นผิวและเวกเตอร์ชุดเล็ก

MATLAB / GNU Octave และ Python: เครื่องมือของวิศวกร

เมื่อโจทย์ใหญ่ขึ้น — แรงหลายสิบแรง แขนกลหกข้อต่อ วงจรหลายโหนด — เราเขียนโปรแกรม ด้านล่างคือโค้ดตั้งต้นที่ตรงกับตัวอย่างในบทเรียน รันได้ฟรีบน Octave Online ↗ หรือ Google Colab ↗

ตรวจตัวอย่าง K-4 (แรงสายยึดเสา) ด้วย MATLAB/Octave

P = [0 0 12];  A = [4 -3 0];  B = [-3 4 0];
uA = (A-P)/norm(A-P);  uB = (B-P)/norm(B-P);
F = 650*uA + 390*uB          % ได้ [110 -30 -960]
R = norm(F)                  % 966.75 N
alpha_beta_gamma = acosd(F/R) % มุมทิศทาง (องศา)

วงจร RLC อนุกรม (ตัวอย่าง Z-2) ด้วย Python

import numpy as np
w = 2*np.pi*50
Z = 30 + 1j*w*0.127 + 1/(1j*w*53e-6)
I = 220/Z
for name, z in [("VR", 30), ("VL", 1j*w*0.127), ("VC", 1/(1j*w*53e-6))]:
    V = I*z
    print(name, round(abs(V), 1), "V at", round(np.degrees(np.angle(V)), 2), "deg")
S = 220*np.conj(I);  print("P =", S.real, "Q =", S.imag, "PF =", S.real/abs(S))

แขนกล (ตัวอย่าง A-4) ด้วย Python และ Robotics Toolbox

import numpy as np
L1, L2, t1, t2 = 0.5, 0.4, np.radians(30), np.radians(60)
J = np.array([[-L1*np.sin(t1)-L2*np.sin(t1+t2), -L2*np.sin(t1+t2)],
              [ L1*np.cos(t1)+L2*np.cos(t1+t2),  L2*np.cos(t1+t2)]])
tau = J.T @ np.array([0, 2*9.81])   # [8.50, 0.00] N·m
# pip install roboticstoolbox-python  → ใช้ rtb.ERobot / DHRobot จำลองแขนจริงได้

ตรวจคำตอบเร็ว ๆ ด้วยภาษาธรรมชาติ: Wolfram|Alpha: cross product (1,2,2) and (3,0,4) ↗

ตารางเลือกเครื่องมือ

งานเริ่มที่ต่อยอดด้วยเหตุผล
เข้าใจการบวกเวกเตอร์PhET Vector Additionโต๊ะแรงลากเห็นภาพ แล้วตรวจด้วยสูตร
แรงสามมิติ ทิศทางโคไซน์สตูดิโอเวกเตอร์GeoGebra 3D, MATLABหมุนแกน ส่งออกคำสั่งได้
สนามไฟฟ้า ศักย์แล็บสนามPhET Charges and Fieldsแยกการซ้อนทับทีละประจุ + เครื่องวัดเสมือน
การเหนี่ยวนำ เครื่องกำเนิดPhET Faraday's LabM6เห็นฟลักซ์เปลี่ยนเป็นแรงดัน
เฟสเซอร์ วงจร RLCแล็บวงจร ACPhET CCK: AC, Falstadเฟสเซอร์ + วงจรที่ต่อเอง
แขนกลแล็บแขนกลPython Robotics ToolboxFK/IK/Jacobian → แบบจำลองหุ่นยนต์จริง

คำถามที่พบบ่อย

PhET คืออะไร ใช้ฟรีไหม?

PhET Interactive Simulations เป็นโครงการของมหาวิทยาลัยโคโลราโดโบลเดอร์ สร้างซิมูเลชันฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ที่ใช้กันทั่วโลก ใช้ฟรีผ่านเบราว์เซอร์ หน้านี้เปิดซิมูเลชันจากเว็บไซต์ของ PhET โดยตรงเมื่อกดปุ่ม และให้เครดิตเจ้าของผลงาน

ส่งเวกเตอร์จากเว็บนี้ไป GeoGebra อย่างไร?

เปิดสตูดิโอเวกเตอร์ เลือกแท็บส่งออก กดคัดลอกคำสั่ง GeoGebra แล้ววางในช่อง Input ของ GeoGebra 3D Calculator ทีละบรรทัด เวกเตอร์ทั้งหมดจะปรากฏในกราฟสามมิติ ใช้คำสั่งเช่น Length, UnitVector, Dot, Cross, Angle ต่อได้

ควรใช้เครื่องมือไหนเรียนวงจร AC?

เริ่มจากแล็บวงจร AC ของเว็บนี้เพื่อดูเฟสเซอร์และวิธีคำนวณ แล้วใช้ PhET Circuit Construction Kit: AC เพื่อต่อวงจรด้วยสายไฟและวัดด้วยมิเตอร์เสมือน จากนั้นใช้ Falstad Circuit Simulator เมื่อต้องการดูรูปคลื่นและวงจรที่ซับซ้อนขึ้น

อาจารย์มด · ธีรวุฒิ แสวงบุญ
อาจารย์สาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้า มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี สมุทรปราการ · ดูโปรไฟล์