Dc to dc converter Buck converter วงจรบั๊กคอนเวอร์เตอร์ การคำนวณหาค่าดิวตี้ไซเคิ้ล duty cycle
คลิปตอนที่ 1 ของชุด DC-DC converter สอนเป็นภาษาไทย: บั๊กคอนเวอร์เตอร์ (buck converter) คือวงจรแปลงไฟตรงเป็นไฟตรงที่ลดระดับแรงดัน DC ลง คลิปนี้เน้นที่มาของดิวตี้ไซเคิล (duty cycle, D) คืออัตราส่วนเวลาที่สวิตช์นำกระแสต่อหนึ่งคาบ และการคำนวณหาค่าดิวตี้ไซเคิลจากแรงดันขาเข้าและขาออก D = Vo/Vin ในวงจรอุดมคติ เหมาะสำหรับวิชาอิเล็กทรอนิกส์กำลัง (power electronics) สอนโดยอาจารย์มด (ธีรวุฒิ แสวงบุญ) ช่อง Mod's Engineering Mathematics
สรุปสูตรอ่านประกอบคลิป
- สวิตช์นำ (นาน ): ตัวเหนี่ยวนำรับแรงดัน กระแสเพิ่มขึ้น
- สวิตช์ตัด (นาน ): ไดโอดนำ ตัวเหนี่ยวนำรับ กระแสลดลง
- สภาวะคงตัว แรงดันเฉลี่ยคร่อมตัวเหนี่ยวนำเป็นศูนย์ จัดรูปได้
ตัวอย่างฝึกเพิ่ม: 12 V เป็น 5 V ที่ 50 kHz
ค่านี้เป็นของวงจรอุดมคติ วงจรจริงต้องใช้ สูงขึ้นเล็กน้อยเพื่อชดเชยแรงดันตกที่สวิตช์ ไดโอด และความต้านทานของขดลวด ซึ่งอธิบายไว้ในบทเรียนโหมด CCM
เรียนต่อจากคลิปนี้
คำถามที่พบบ่อย
ดิวตี้ไซเคิล (duty cycle) ของบั๊กคอนเวอร์เตอร์คืออะไร?
คืออัตราส่วนระหว่างเวลาที่สวิตช์นำกระแส t_on ต่อคาบการสวิตช์ Tₛ เขียนเป็น D = t_on/Tₛ มีค่าระหว่าง 0 ถึง 1 หรือ 0 ถึง 100 %
ทำไมแรงดันขาออกของบั๊กเท่ากับ D คูณแรงดันขาเข้า?
ในสภาวะคงตัว แรงดันเฉลี่ยตกคร่อมตัวเหนี่ยวนำใน 1 คาบต้องเป็นศูนย์ (volt-second balance) ช่วงสวิตช์นำ ตัวเหนี่ยวนำรับ Vin − Vo นาน D·Tₛ ช่วงสวิตช์ตัดรับ −Vo นาน (1 − D)·Tₛ เมื่อจับผลรวมให้เป็นศูนย์จะได้ Vo = D·Vin ในโหมดกระแสต่อเนื่อง (CCM)
ต้องการแปลง 12 V เป็น 5 V ต้องตั้งดิวตี้ไซเคิลเท่าไร?
ในวงจรอุดมคติ D = 5/12 ≈ 0.417 หรือประมาณ 41.7 % ถ้าสวิตช์ที่ 50 kHz คาบเท่ากับ 20 µs สวิตช์จึงนำกระแสประมาณ 8.33 µs ต่อคาบ วงจรจริงต้องใช้ D สูงกว่านี้เล็กน้อยเพื่อชดเชยแรงดันตกที่สวิตช์ ไดโอด และความต้านทานของตัวเหนี่ยวนำ


