- หน้าแรก
- บทความ
- ลำดับและอนุกรม
- เลือกการทดสอบการลู่เข้า
// บทความ · ลำดับและอนุกรม
เลือกการทดสอบการลู่เข้าอย่างไร: ผังตัดสินใจ 8 ขั้น พร้อมตัวอย่างทุกขั้น
ในข้อสอบแคลคูลัส 2 คนที่ทำข้ออนุกรมได้เร็วไม่ใช่คนที่จำทฤษฎีบทได้มากที่สุด แต่เป็นคนที่มองพจน์แล้วรู้ทันทีว่าควรใช้เครื่องมือไหน บทความนี้รวมประสบการณ์นั้นเป็นผังตัดสินใจ 8 ขั้น เรียงจากเร็วที่สุดไปถึงที่ใช้แรงมากที่สุด พร้อมตัวอย่างหนึ่งข้อต่อขั้น
- เช็กพจน์ที่ n ก่อนเสมอ (5 วินาที) แล้วดูว่าเป็นเรขาคณิตหรืออนุกรม p
- เศษส่วนพหุนาม → เปรียบเทียบลิมิต · แฟกทอเรียล/เลขยกกำลัง → อัตราส่วน · ยกกำลัง n ทั้งก้อน → ราก · มี ln → ปริพันธ์
- เครื่องหมายสลับ: ทดสอบ Σ|aₙ| ก่อน แล้วค่อยใช้ไลบ์นิซ
ผังตัดสินใจ
8 ขั้นพร้อมตัวอย่าง
ขั้น 1 · พจน์เข้าใกล้ศูนย์ไหม
: พจน์ → 1 ≠ 0 จึงลู่ออกทันที ข้อนี้ใช้ได้ทางเดียว ถ้าพจน์ → 0 ให้ไปขั้นถัดไป
ขั้น 2 · เป็นเรขาคณิตหรืออนุกรม p ไหม
เรขาคณิต ลู่เข้า · อนุกรม p ที่ ลู่ออก — จำผลได้ ไม่ต้องคำนวณ
ขั้น 3 · แยกเศษส่วนย่อยได้ไหม
กล้องส่องทางไกลให้ทั้งคำตอบลู่เข้าและค่าผลบวก
ขั้น 4 · เป็นเศษส่วนของพหุนามหรือรากไหม
: ตัวเด่น เทียบลิมิตกับ ได้ 3 (บวกและจำกัด) จึงลู่เข้า · สูตรลัด: ลู่เข้า ⇔ ดีกรีล่าง − ดีกรีบน > 1
ขั้น 5 · มีแฟกทอเรียลหรือเลขยกกำลังไหม
: ลู่เข้า · ถ้าได้ 1 พอดี ratio test สรุปไม่ได้
ขั้น 6 · ยกกำลัง n ทั้งก้อนไหม
: ลู่เข้า รากตัดเลขชี้กำลังทิ้งให้ทันที
ขั้น 7 · มี ln หรืออินทิเกรตได้ง่ายไหม
: ลู่ออก (แม้ตัวเลขจากคอมพิวเตอร์จะดูนิ่ง) · ส่วน ลู่เข้า
ขั้น 8 · เครื่องหมายสลับไหม
: ค่าสัมบูรณ์ ลู่ออก แต่ ลดลง → 0 ไลบ์นิซบอกว่าลู่เข้า จึงเป็นลู่เข้าแบบมีเงื่อนไข
ตารางสรุปสำหรับทบทวนก่อนสอบ
| การทดสอบ | ใช้เมื่อ | สรุปไม่ได้เมื่อ |
|---|---|---|
| พจน์ที่ n | ทุกข้อ (ด่านแรก) | พจน์ → 0 |
| เปรียบเทียบลิมิต | เศษส่วนพหุนาม ราก sin(1/n) | ลิมิตเป็น 0 หรือ ∞ ในทิศที่ผิด |
| อัตราส่วน | n!, cⁿ, nⁿ | ρ = 1 |
| ราก | (…)ⁿ ทั้งก้อน | ρ = 1 |
| ปริพันธ์ | ln n, ฟังก์ชันที่อินทิเกรตได้ | f ไม่ลดลง |
| อนุกรมสลับ | (−1)ⁿ bₙ | bₙ ไม่ลดลง |
กับดักสามข้อที่ทำให้เสียคะแนน
- ดูเหมือนอนุกรม p ที่ p > 1 แต่เลขชี้กำลังเข้าใกล้ 1 เทียบลิมิตกับ ได้ 1 จึงลู่ออก
- ไม่ต้องใช้ราก พจน์ → e ≠ 0 จึงลู่ออกด้วยพจน์ที่ n
- เปรียบเทียบตรงกับ ใช้ไม่ได้เพราะพจน์ใหญ่กว่า ต้องใช้เปรียบเทียบลิมิต
ฝึกให้มองเป็นอัตโนมัติด้วยเกมเลือกการทดสอบ 40 ข้อ ที่ตรวจทั้งการทดสอบและผลสรุป
เรียนต่อในคลังความรู้
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมไม่ใช้ ratio test กับทุกข้อ?
เพราะอนุกรมที่เป็นเศษส่วนของพหุนามหรือราก เช่น และ ให้อัตราส่วนเข้าใกล้ 1 เสมอ ซึ่งสรุปไม่ได้ ratio test เหมาะกับพจน์ที่มีแฟกทอเรียลหรือเลขยกกำลังเท่านั้น
การทดสอบพจน์ที่ n ใช้สรุปว่าลู่เข้าได้ไหม?
ไม่ได้ สรุปได้ทางเดียวคือถ้าพจน์ไม่เข้าใกล้ศูนย์แล้วอนุกรมลู่ออก ถ้าพจน์เข้าใกล้ศูนย์ต้องทดสอบต่อ
เลือก b(n) สำหรับ limit comparison อย่างไร?
เก็บเฉพาะตัวเด่น (กำลังสูงสุด) ของเศษและส่วน เช่น เก็บ จึงเลือก
อนุกรมที่เครื่องหมายสลับต้องเริ่มทดสอบอะไร?
ทดสอบค่าสัมบูรณ์ ก่อน ถ้าลู่เข้าก็เป็นการลู่เข้าแบบสัมบูรณ์ ถ้าลู่ออกจึงใช้การทดสอบอนุกรมสลับ (ไลบ์นิซ) ถ้าผ่านคือลู่เข้าแบบมีเงื่อนไข
บทความอื่นที่น่าอ่าน
ดูบทความทั้งหมดในหมวดลำดับและอนุกรม (7 เรื่อง) → · บทความทั้งหมด