---
title: "Dc to dc converter Buck converter วงจรบั๊กคอนเวอร์เตอร์ การคำนวณหาค่าดิวตี้ไซเคิ้ล duty cycle"
url: https://modsengineeringmath.com/videos/buck-converter-duty-cycle/
site: "Mod's Engineering Mathematics (อาจารย์มด)"
language: th
updated: 2026-11-03
---

> คลิปสอนวงจรบั๊กคอนเวอร์เตอร์ (DC-DC buck converter) ภาษาไทย ตอนที่ 1: วงจรลดแรงดันไฟตรง ที่มาของดิวตี้ไซเคิล D และการคำนวณ D = Vo/Vin พร้อมตัวอย่าง 12 V เป็น 5 V ที่ 50 kHz

ฉบับ Markdown ของ https://modsengineeringmath.com/videos/buck-converter-duty-cycle/ สำหรับผู้ช่วย AI และเครื่องมือค้นหา สูตรเขียนเป็น LaTeX ($…$ และ $$…$$) แล็บโต้ตอบและรูปมีเฉพาะในหน้าเว็บ

# Dc to dc converter Buck converter วงจรบั๊กคอนเวอร์เตอร์ การคำนวณหาค่าดิวตี้ไซเคิ้ล duty cycle

Mod's Engineering Mathematicsอาจารย์มด · ธีรวุฒิ แสวงบุญ
ติดตามดูบน YouTube ↗

เผยแพร่ 30 ส.ค. 2566 · ภาษาไทย

คลิปตอนที่ 1 ของชุด DC-DC converter สอนเป็นภาษาไทย: บั๊กคอนเวอร์เตอร์ (buck converter) คือวงจรแปลงไฟตรงเป็นไฟตรงที่ลดระดับแรงดัน DC ลง คลิปนี้เน้นที่มาของดิวตี้ไซเคิล (duty cycle, D) คืออัตราส่วนเวลาที่สวิตช์นำกระแสต่อหนึ่งคาบ และการคำนวณหาค่าดิวตี้ไซเคิลจากแรงดันขาเข้าและขาออก D = Vo/Vin ในวงจรอุดมคติ เหมาะสำหรับวิชาอิเล็กทรอนิกส์กำลัง (power electronics) สอนโดยอาจารย์มด (ธีรวุฒิ แสวงบุญ) ช่อง Mod's Engineering Mathematics

## สรุปสูตรอ่านประกอบคลิป

$$D = \frac{t_{on}}{T_s}, \qquad V_o = D\,V_{in} \;\;\Longrightarrow\;\; D = \frac{V_o}{V_{in}}$$

ที่มาของ $V_o = D\,V_{in}$ (volt-second balance)

- สวิตช์นำ (นาน $DT_s$): ตัวเหนี่ยวนำรับแรงดัน $V_{in} - V_o$ กระแสเพิ่มขึ้น

- สวิตช์ตัด (นาน $(1-D)T_s$): ไดโอดนำ ตัวเหนี่ยวนำรับ $-V_o$ กระแสลดลง

- สภาวะคงตัว แรงดันเฉลี่ยคร่อมตัวเหนี่ยวนำเป็นศูนย์ $(V_{in} - V_o)DT_s - V_o(1-D)T_s = 0$ จัดรูปได้ $V_o = D\,V_{in}$

### ตัวอย่างฝึกเพิ่ม: 12 V เป็น 5 V ที่ 50 kHz

$$D = \frac{V_o}{V_{in}} = \frac{5}{12} \approx 0.417 \;(41.7\,\%)$$

$$T_s = \frac{1}{50\ \text{kHz}} = 20\ \mu\text{s}, \qquad t_{on} = D\,T_s \approx 8.33\ \mu\text{s}$$

ค่านี้เป็นของวงจรอุดมคติ วงจรจริงต้องใช้ $D$ สูงขึ้นเล็กน้อยเพื่อชดเชยแรงดันตกที่สวิตช์ ไดโอด และความต้านทานของขดลวด ซึ่งอธิบายไว้ในบทเรียนโหมด CCM

## เรียนต่อจากคลิปนี้

- บทเรียน · สูตร B1–B6บั๊กคอนเวอร์เตอร์ฉบับเต็ม: หลักการ ริปเปิล CCM/DCM และฟังก์ชันถ่ายโอน

- บทเรียน · สูตร H1–H9ไล่วงจรโหมด CCM ทีละขั้นเพื่อหา D = Vo/Vin พร้อมค่าแฝงและแล็บรูปคลื่น

- แล็บออกแบบและทดสอบบั๊กคอนเวอร์เตอร์ครบวงจร

- แล็บแล็บจำลองคอนเวอร์เตอร์ DC-DC พร้อมออสซิลโลสโคป

## คำถามที่พบบ่อย

ดิวตี้ไซเคิล (duty cycle) ของบั๊กคอนเวอร์เตอร์คืออะไร?
คืออัตราส่วนระหว่างเวลาที่สวิตช์นำกระแส t_on ต่อคาบการสวิตช์ Tₛ เขียนเป็น D = t_on/Tₛ มีค่าระหว่าง 0 ถึง 1 หรือ 0 ถึง 100 %

ทำไมแรงดันขาออกของบั๊กเท่ากับ D คูณแรงดันขาเข้า?
ในสภาวะคงตัว แรงดันเฉลี่ยตกคร่อมตัวเหนี่ยวนำใน 1 คาบต้องเป็นศูนย์ (volt-second balance) ช่วงสวิตช์นำ ตัวเหนี่ยวนำรับ Vin − Vo นาน D·Tₛ ช่วงสวิตช์ตัดรับ −Vo นาน (1 − D)·Tₛ เมื่อจับผลรวมให้เป็นศูนย์จะได้ Vo = D·Vin ในโหมดกระแสต่อเนื่อง (CCM)

ต้องการแปลง 12 V เป็น 5 V ต้องตั้งดิวตี้ไซเคิลเท่าไร?
ในวงจรอุดมคติ D = 5/12 ≈ 0.417 หรือประมาณ 41.7 % ถ้าสวิตช์ที่ 50 kHz คาบเท่ากับ 20 µs สวิตช์จึงนำกระแสประมาณ 8.33 µs ต่อคาบ วงจรจริงต้องใช้ D สูงกว่านี้เล็กน้อยเพื่อชดเชยแรงดันตกที่สวิตช์ ไดโอด และความต้านทานของตัวเหนี่ยวนำ

## วิดีโออื่นที่น่าดู

กฎของคราเมอร์ Cramer's rule เมทริกซ์ ดีเทอร์มิแนนต์ การแก้ระบบสมการเชิงเส้น การหาดีเทอร์มิแนนท์Mod's Engineering Mathematicsเผยแพร่ 9 ส.ค. 2563 · เมทริกซ์ · ดีเทอร์มิแนนต์

อินเวอร์สของเมทริกซ์ Inverse of a matrixMod's Engineering Mathematicsเผยแพร่ 2 ม.ค. 2565 · เมทริกซ์ · อินเวอร์ส

ไมเนอร์ โคแฟกเตอร์ Minor cofactorMod's Engineering Mathematicsเผยแพร่ 22 ก.ย. 2565 · เมทริกซ์ · ดีเทอร์มิแนนต์

ดูวิดีโอทั้งหมด 4 คลิป →

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

**ดิวตี้ไซเคิล (duty cycle) ของบั๊กคอนเวอร์เตอร์คืออะไร?**
คืออัตราส่วนระหว่างเวลาที่สวิตช์นำกระแส t_on ต่อคาบการสวิตช์ Tₛ เขียนเป็น D = t_on/Tₛ มีค่าระหว่าง 0 ถึง 1 หรือ 0 ถึง 100 %

**ทำไมแรงดันขาออกของบั๊กเท่ากับ D คูณแรงดันขาเข้า?**
ในสภาวะคงตัว แรงดันเฉลี่ยตกคร่อมตัวเหนี่ยวนำใน 1 คาบต้องเป็นศูนย์ (volt-second balance) ช่วงสวิตช์นำ ตัวเหนี่ยวนำรับ Vin − Vo นาน D·Tₛ ช่วงสวิตช์ตัดรับ −Vo นาน (1 − D)·Tₛ เมื่อจับผลรวมให้เป็นศูนย์จะได้ Vo = D·Vin ในโหมดกระแสต่อเนื่อง (CCM)

**ต้องการแปลง 12 V เป็น 5 V ต้องตั้งดิวตี้ไซเคิลเท่าไร?**
ในวงจรอุดมคติ D = 5/12 ≈ 0.417 หรือประมาณ 41.7 % ถ้าสวิตช์ที่ 50 kHz คาบเท่ากับ 20 µs สวิตช์จึงนำกระแสประมาณ 8.33 µs ต่อคาบ วงจรจริงต้องใช้ D สูงกว่านี้เล็กน้อยเพื่อชดเชยแรงดันตกที่สวิตช์ ไดโอด และความต้านทานของตัวเหนี่ยวนำ