---
title: "เครื่องมือออกแบบระบบโซลาร์ออนไลน์: สตริง พลังงาน แบตเตอรี่ แอร์ ปั๊มน้ำ สายไฟ และความคุ้มค่า"
url: https://modsengineeringmath.com/learn/solar-pv/design-lab/
site: "Mod's Engineering Mathematics (อาจารย์มด)"
language: th
updated: 2026-10-13
---

> เครื่องคำนวณออกแบบโซลาร์เซลล์ภาษาไทย 9 ตัวในหน้าเดียว ใช้ฟรีในเบราว์เซอร์: แล็บเส้นโค้ง I-V และ P-V พร้อมเงาบัง เลือกขนาดจากบิลค่าไฟ ออกแบบสตริงกับอินเวอร์เตอร์ คาดการณ์พลังงานรายเดือนและ PR ขนาดแบตเตอรี่ โซลาร์สำหรับแอร์ ปั๊มน้ำโซลาร์ แรงดันตกในสาย และระยะคืนทุน NPV IRR LCOE เรียงตามขั้นตอนออกแบบ พร้อมใบงานฝึก

ฉบับ Markdown ของ https://modsengineeringmath.com/learn/solar-pv/design-lab/ สำหรับผู้ช่วย AI และเครื่องมือค้นหา สูตรเขียนเป็น LaTeX ($…$ และ $$…$$) แล็บโต้ตอบและรูปมีเฉพาะในหน้าเว็บ

# เครื่องมือออกแบบระบบโซลาร์ออนไลน์: สตริง พลังงาน แบตเตอรี่ แอร์ ปั๊มน้ำ สายไฟ และความคุ้มค่า

// บทที่ 16.19 · ออกแบบระบบโซลาร์เซลล์ · Solar PV Design Calculator


เครื่องคำนวณทุกตัวของชุดนี้เรียงตามลำดับการออกแบบจริง เริ่มจากดูพฤติกรรมของแผง เลือกขนาด ออกแบบสตริง คาดการณ์พลังงาน เลือกแบตเตอรี่ แล้วจบที่ความคุ้มค่า แต่ละตัวมีรหัสสูตรกำกับ คลิกไปอ่านที่มาได้ ทุกช่องพิมพ์แก้ได้และคำนวณใหม่ทันที (ไม่มีการส่งข้อมูลออกจากเครื่อง)

วิธีใช้

- ค่าเริ่มต้นทุกตัวคือระบบบ้าน 5–6 kWp ในกรุงเทพฯ ด้วยแผง 580 Wp — แทนด้วยข้อมูลของคุณ

- เครื่องหมาย ✓/✗ คือการตรวจเงื่อนไขการออกแบบ ✗ ต้องแก้ก่อนไปขั้นถัดไป

- ผลลัพธ์ของขั้นก่อนเป็นค่าเข้าของขั้นถัดไป (เช่น kWh/kWp จาก ④ ไปใส่ใน ⑨)

## ① แผงทำงานอย่างไรเมื่อแสง อุณหภูมิ และเงาเปลี่ยน

เข้าใจเส้นโค้งก่อนออกแบบ: ร้อนแล้วแรงดันลด (ใช้ใน ③) เงาทำให้มีหลายยอด (สำคัญกับการวางแผงและเลือกอินเวอร์เตอร์) · ทฤษฎี: เซลล์และเส้น I-V · MPPT

## ② เลือกขนาดระบบจากบิลค่าไฟ

ทฤษฎี: ขนาดจากบิล · ชนิดระบบ

## ③ ออกแบบสตริงและจับคู่อินเวอร์เตอร์

ทฤษฎี: ออกแบบสตริง · อ่านดาต้าชีตแผง

## ④ คาดการณ์พลังงานรายเดือนและ PR

ทฤษฎี: คาดการณ์พลังงาน · แสงอาทิตย์ มุมเอียง เงา

## ⑤ ขนาดแบตเตอรี่ (ถ้ามี)

ทฤษฎี: แบตเตอรี่

## ⑥ โซลาร์สำหรับแอร์

ทฤษฎี: โซลาร์จ่ายแอร์

## ⑦ ปั๊มน้ำโซลาร์เพื่อการเกษตร

ทฤษฎี: ปั๊มน้ำและเกษตร

## ⑧ แรงดันตกและขนาดสาย

ทฤษฎี: สายไฟและการป้องกัน

## ⑨ ความคุ้มค่า: คืนทุน NPV IRR LCOE

ทฤษฎี: ความคุ้มค่า

## ใบงานฝึกออกแบบ

ใช้เครื่องคำนวณด้านบนทำโจทย์ แล้วเปิดดูแนวคำตอบ (ตัวเลขอาจต่างเล็กน้อยตามการปัดเศษ)

ใบงาน 1 แผงร้อนเสียกำลังเท่าไร

ในแล็บ ① กด STC จด MPP แล้วตั้งอุณหภูมิอากาศ 35 °C (ไม่เลือกช่องอุณหภูมิเซลล์) แสง 1,000 W/m² คำนวณ % ที่หายไป เทียบกับสูตร P6 + P7

แนวคำตอบ: เซลล์ ≈ 63.8 °C แล็บให้ ≈ 510 W (หายไป ≈ 12 %) สูตร P6 ให้ 514.8 W ความต่างเล็กน้อยมาจากแบบจำลองไดโอดเทียบกับสัมประสิทธิ์เชิงเส้นในดาต้าชีต

ใบงาน 2 เงาบังสองระดับ

ตั้งสตริงย่อย 1 = 100 %, 2 = 60 %, 3 = 30 % (ปุ่ม “เงาเสาไล่ระดับ”) มีกี่ยอด ยอดไหนสูงสุด P&O จากฝั่ง $V_{oc}$ เสียกี่ %

แนวคำตอบ: สามยอด global MPP อยู่ที่แรงดันกลาง ≈ 26–27 V (≈ 200 W) P&O ติดยอดแรงดันสูง ≈ 157 W เสียราว 20 %

ใบงาน 3 ภาคเหนือหนาวจัด

ใน ③ ตั้งอุณหภูมิต่ำสุด 0 °C แบบที่เลือกยังผ่านไหม จำนวนแผงต่อสตริงสูงสุดเปลี่ยนเป็นเท่าไร

แนวคำตอบ: $V_{oc}$ ต่อแผง 55.5 V จำนวนสูงสุดลดจาก 11 เป็น 10 แผงสำหรับอินเวอร์เตอร์ 600 V แบบ 5 × 2 ยังผ่าน

ใบงาน 4 หลังคาร้อน ไม่มีช่องลม และฝุ่นมาก

ใน ④ เปลี่ยนการติดตั้งเป็น “ติดชิดหลังคา” ฝุ่น 5 % เงา 3 % PR และ kWh/kWp เปลี่ยนเท่าไร

แนวคำตอบ: PR ลดจาก ≈ 79 % เหลือ ≈ 73 % ผลผลิตจำเพาะจาก ≈ 1,437 เหลือ ≈ 1,335 kWh/kWp (หายไป ≈ 7 %)

ใบงาน 5 แบต 24 V หรือ 48 V

ใน ⑤ เปลี่ยนแรงดันระบบเป็น 25.6 V และขนาดลูก 2.56 kWh ดูกระแส DC และ C-rate ที่โหลด 3.5 kW เทียบกับ 51.2 V

แนวคำตอบ: กระแสเพิ่มเป็นสองเท่า (≈ 145 A) ต้องใช้สายและฟิวส์ใหญ่ขึ้นมาก — เหตุผลที่ระบบใหม่ใช้ 48 V ขึ้นไป

ใบงาน 6 ความคุ้มค่าเมื่อใช้เองน้อย

ใน ⑨ ตั้งสัดส่วนใช้เอง 40 % ระยะคืนทุนเป็นเท่าไร แล้วลดขนาดระบบเหลือ 3 kWp และใช้เอง 85 % เทียบ IRR

แนวคำตอบ: ใช้เอง 40 %: คืนทุน ≈ 7.9 ปี IRR ≈ 11.7 % · ระบบ 3 kWp ใช้เอง 85 %: คืนทุน ≈ 5.9 ปี IRR ≈ 16.7 % — ระบบเล็กที่ใช้เองเกือบหมดให้ผลตอบแทนต่อบาทสูงกว่า แม้ประหยัดรวมน้อยกว่า (สอดคล้องกับตัวอย่าง S-1)

ใบงาน 7 ปั๊มน้ำหัวสูง

ใน ⑦ เปลี่ยนระดับน้ำนิ่งเป็น 40 m จำนวนแผงเปลี่ยนเท่าไร ถ้าเปลี่ยนจากน้ำหยดเป็นปล่อยตามร่อง (ประสิทธิภาพ 55 %) ล่ะ

แนวคำตอบ: หัวสูบ 58 m แผงเพิ่มเป็นประมาณ 1.5 เท่า · ประสิทธิภาพการให้น้ำ 55 % ทำให้ต้องการน้ำเพิ่มราว 64 % — ระบบให้น้ำที่ดีลดขนาดโซลาร์ได้มาก

## ขอบเขตและข้อจำกัดของเครื่องมือ

- ข้อมูลแสงเป็นค่าเฉลี่ยระยะยาวที่ปัดเศษของแต่ละภูมิภาคและรูปแบบรายเดือนของภาคกลาง ไม่ใช่ข้อมูลรายชั่วโมงของพิกัดจริง

- ตัวประกอบทิศและมุมเอียงเป็นค่าประมาณสำหรับละติจูด 13–18° N

- แล็บ I-V ใช้แบบจำลองไดโอดเดี่ยวที่ไม่มี $R_{sh}$ และบายพาสไดโอดอุดมคติ (แรงดันตก 0.45 V)

- ตัวเลขราคาและค่าไฟเป็นค่าตั้งต้น ให้ใช้ใบเสนอราคาและบิลจริง

- การออกแบบจริงต้องผ่านมาตรฐาน ข้อกำหนดของการไฟฟ้า และการรับรองของวิศวกร

อยากเห็นวงจรภายในทำงานระดับการสวิตช์? ลอง แล็บจำลองคอนเวอร์เตอร์ พรีเซ็ตโซลาร์ + MPPT

## คำถามที่พบบ่อย

เครื่องคำนวณนี้ใช้แทนซอฟต์แวร์ออกแบบมืออาชีพได้ไหม?
ใช้สำหรับเรียนรู้ ประเมินเบื้องต้น และตรวจตัวเลขของผู้รับเหมาได้ดี แต่ข้อมูลแสงเป็นค่าเฉลี่ยประมาณ และไม่ได้จำลองเงาสามมิติหรือข้อมูลรายชั่วโมง งานจริงที่ต้องลงทุนควรตรวจด้วยข้อมูลของพิกัดจริง (เช่น PVGIS) ซอฟต์แวร์ของผู้ผลิตอินเวอร์เตอร์ และให้วิศวกรรับรองการออกแบบ

ข้อมูลที่กรอกถูกส่งไปที่ไหนไหม?
ไม่ส่ง การคำนวณทั้งหมดทำในเบราว์เซอร์ของผู้ใช้ด้วย JavaScript ไม่มีการเก็บหรือส่งข้อมูลออกไป

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

**เครื่องคำนวณนี้ใช้แทนซอฟต์แวร์ออกแบบมืออาชีพได้ไหม?**
ใช้สำหรับเรียนรู้ ประเมินเบื้องต้น และตรวจตัวเลขของผู้รับเหมาได้ดี แต่ข้อมูลแสงเป็นค่าเฉลี่ยประมาณ และไม่ได้จำลองเงาสามมิติหรือข้อมูลรายชั่วโมง งานจริงที่ต้องลงทุนควรตรวจด้วยข้อมูลของพิกัดจริง (เช่น PVGIS) ซอฟต์แวร์ของผู้ผลิตอินเวอร์เตอร์ และให้วิศวกรรับรองการออกแบบ

**ข้อมูลที่กรอกถูกส่งไปที่ไหนไหม?**
ไม่ส่ง การคำนวณทั้งหมดทำในเบราว์เซอร์ของผู้ใช้ด้วย JavaScript ไม่มีการเก็บหรือส่งข้อมูลออกไป